მცხეთა

მცხეთის ისტორია

მცხეთა საქართველოს ერთ-ერთი უძველესი ქალაქია, სადაც ადამიანები ანტიკური ხანიდან უწყვეტად ცხოვრობენ. თითქმის ათასი წლის განმავლობაში, ძვ. წ. III საუკუნიდან ახ. წ. V საუკუნემდე, აქ იბერიის (ქართლის) დედაქალაქი იყო. IV საუკუნის დასაწყისში წმინდა ნინომ ქრისტიანობაზე მოაქცია მეფე მირიან III და ქართლი მსოფლიოს ერთ-ერთი პირველი ქრისტიანული ქვეყანა გახდა.

VI საუკუნის დასაწყისში მეფე დაჩიმ დედაქალაქი თბილისში გადაიტანა, მაგრამ მცხეთა სულიერ ცენტრად დარჩა: აქ XIX საუკუნემდე ქართველ მეფეებს აკურთხებდნენ და კრძალავდნენ.

სვეტიცხოვლის ტაძარი

დღევანდელი ტაძარი ხუროთმოძღვარმა არსუკისძემ 1010–1029 წლებში ააშენა IV საუკუნის ეკლესიის ადგილას. ეს საქართველოს სიდიდით მეორე ტაძარია — 57 მ სიგრძისა და დაახლოებით 50 მ სიმაღლის, მძლავრი ციხე-გალავნის მიღმა.

გადმოცემით, მცხეთელმა ებრაელმა ელიოზმა იერუსალიმიდან ქრისტეს კვართი ჩამოიტანა, მისი და სიდონია კი კვართის მკერდზე მიკვრით გარდაიცვალა და მასთან ერთად დაკრძალეს. საფლავზე კედარი ამოიზარდა, რომლისგანაც ტაძრის სვეტი გააკეთეს — აქედან სახელწოდებაც: „ცხოველი სვეტი“. ტაძარში ქართველი მეფეები არიან დაკრძალული.

ჯვრის მონასტერი და სამთავრო

• ჯვარი — 590–605 წლების ტაძარი მთაზე, არაგვისა და მტკვრის შესართავის თავზე. გადმოცემით, აქ წმინდა ნინომ ხის ჯვარი აღმართა. მისი ფორმა — ოთხი აფსიდი გუმბათის ქვეშ — ბევრი ქართული ტაძრის ნიმუშად იქცა. დაწვრილებით — სტატიაში ჯვრის მონასტრის შესახებ.
• სამთავრო — დედათა მონასტერი ქალაქის ცენტრში, იმ ადგილას, სადაც წმინდა ნინო ცხოვრობდა. აქ არიან დაკრძალული მეფე მირიანი და დედოფალი ნანა.

როგორ მივიდეთ, ფასები და ერთდღიანი მარშრუტი — იხილეთ ჩვენი სტატია მცხეთის შესახებ.

ვიზიტისთვის საუკეთესო დრო

გაზაფხულზე, აპრილ–მაისში, ყველაფერი მწვანეა და 18–24 °C-ია; სექტემბერ–ოქტომბერში ვენახები ყვითლდება, ოქტომბერში კი რთველია. ზაფხულში 35 °C-მდე ცხელა, ზამთარში ქალაქი წყნარია და თითქმის ტურისტების გარეშე. შუადღისას ავტობუსით ჯგუფები ჩამოდიან — სჯობს 9:00-ისთვის ან 16:00-ის შემდეგ იყოთ.

რჩევები

• ტაძრებში ქალებს სჭირდებათ თავსაფარი და ქვედაბოლო — მათ ხშირად შესასვლელთან გასცემენ; მამაკაცებს — გრძელი შარვალი.
• ჯვრამდე მარშრუტკები არ დადის — საჭიროა მანქანა ან ტური.
• ჩამოდით 10:00-მდე — მოგვიანებით საექსკურსიო ავტობუსები მოდიან.
• მცხეთის შეთავსება მოსახერხებელია ანანურთან და ყაზბეგთან — საქართველოს სამხედრო გზაზე, გზად.