ძველი თბილისი

ძველი ქალაქის უბნები

• კალა — ყოფილი ქალაქი გალავნის შიგნით: სიონი, ანჩისხატი, შარდენისა და კოტე აფხაზის (ყოფილი ლესელიძის) ქუჩები.
• აბანოთუბანი — აბანოების უბანი ნარიყალას ძირში, გოგირდის აბანოების აგურის გუმბათები.
• სოლოლაკი — XIX საუკუნის ქუჩები პარადული სადარბაზოებით, მოხატულობითა და აივნებით.
• მეტეხი და ავლაბარი — მარცხენა ნაპირი: მეტეხის ეკლესია კლდის თავზე და ძველი სომხური უბნები.

დაწვრილებით თითოეული უბნის შესახებ — იხილეთ გვერდები აბანოთუბანი და ნარიყალა.

ისტორია

ლეგენდის მიხედვით, ვახტანგ გორგასალი აქ V საუკუნეში ნადირობდა, მისი შევარდენი ცხელ წყაროში ჩავარდა და მეფემ ქალაქის აშენება გადაწყვიტა. სახელი სიტყვიდან „თბილი“ მოდის — „თბილი წყაროს“ ადგილი. დედაქალაქი თბილისი VI საუკუნეში, ვახტანგის ძის — მეფე დაჩის დროს გახდა.

ქალაქი არაერთხელ გადადიოდა ხელიდან ხელში — არაბები, სელჩუკები, მონღოლები, სპარსელები, თურქები — და თითოეულმა კვალი დატოვა: აქ გვერდიგვერდ დგას ქართული და სომხური ეკლესიები, სინაგოგა და მეჩეთი. ყველაზე მძიმე დარტყმა 1795 წელს მოხდა, როცა აღა-მაჰმად-ხანმა ქალაქი გადაწვა. დღევანდელი იერსახე უბნებმა XIX საუკუნეში მიიღო, 2010-იან წლებში კი ქუჩები და ფასადები მასშტაბურად აღადგინეს.

მთავარი ადგილები

• ანჩისხატი — VI საუკუნის ბაზილიკა, თბილისის უძველესი შემორჩენილი ეკლესია.
• სიონის ტაძარი — ქალაქის ერთ-ერთი მთავარი ტაძარი, დაარსდა VI–VII საუკუნეებში და არაერთხელ გადაკეთდა.
• გაბრიაძის თეატრის კოშკი — განზრახ მრუდე კოშკი 2010 წლისა: ყოველ საათში ანგელოზი ზარს რეკავს, 12:00-სა და 19:00-ზე — მოკლე თოჯინური წარმოდგენა „სიცოცხლის წრე“.
• მეტეხი — XIII საუკუნის ეკლესია მტკვრის თავზე და ვახტანგ გორგასლის ცხენოსანი ქანდაკება (1967).
• მშვიდობის ხიდი — 2010 წლის ფეხით სავალი მინის ხიდი ძველ ქალაქსა და რიყის პარკს შორის.
• შარდენი — კაფეებისა და ღვინის ბარების ფეხით სავალი ქუჩა.

სრული სია მისამართებით — სტატიაში „რა ვნახოთ თბილისში: 40 ადგილი“.

ვიზიტისთვის საუკეთესო დრო

საუკეთესო თვეებია აპრილი–მაისი და სექტემბერი–ოქტომბერი: 18–25 °C და ცოტა წვიმა. ზაფხულში 38–40 °C-მდე ცხელა, ზამთარი რბილია, 0–8 °C. სეირნობა დილით და საღამოს სჯობს, ნარიყალა კი მზის ჩასვლისთვის დატოვეთ.

რჩევები და უსაფრთხოება

• ფეხსაცმელი ქუსლის გარეშე: ქვაფენილი და ციცაბო აღმართები.
• ეკლესიებში ქალებს სჭირდებათ თავსაფარი და ქვედაბოლო, მამაკაცებს — გრძელი შარვალი.
• ფოტოსთვის საუკეთესო შუქი — დილით და მზის ჩასვლამდე ერთი საათით ადრე; საღამოს უბნები განათებულია.
• საცხოვრებელი სახლების ეზოებში წყნარად შედით — იქ ხალხი ცხოვრობს.
• თბილისი ტურისტებისთვის ერთ-ერთი ყველაზე უსაფრთხო ქალაქია, ცენტრი ღამითაც მშვიდია.
• სოლოლაკის ბნელ ქუჩებზე უფრო ფრთხილად იყავით, ბაზრებზე კი საფულეს მიხედეთ.