მარიამობა 28 აგვისტოს: ღვთისმშობლის მიძინება — ტრადიციები და სად წავიდეთ

აგვისტოს ბოლო საქართველოში სეზონის პიკია და ბევრი სტუმარი მარიამობას ისე ხვდება, რომ არც კი იცის: დილით ტაძრები სავსეა, რეგიონებისკენ გზები გადატვირთულია, საღამოს კი რესტორნებში ქორწილები იმართება. მოგიყვებით, რა დღესასწაულია და როგორ გაატაროთ ეს დღე.

როდის არის მარიამობა

თარიღი უძრავია: 28 აგვისტო, ძველი სტილით 15 აგვისტო. ეს მთელ საქართველოში დასვენების დღეა.

2027 წელს დღესასწაული შაბათ-კვირას ემთხვევა, ამიტომ დამატებითი დასვენების დღე არ იქნება, თუმცა ბანკები და სახელმწიფო უწყებები შაბათს ისედაც დაკეტილია.

რას აღნიშნავენ და რატომ არის მნიშვნელოვანი საქართველოსთვის

მარიამობა ღვთისმშობლის მიძინებისა და ზეცად ამაღლების დღეა. საქართველოსთვის ეს დღესასწაული განსაკუთრებულია: ქვეყანა ღვთისმშობლის წილხვედრ მიწად ითვლება. გადმოცემით, საქართველოში ქადაგება წილისყრით თავად ღვთისმშობელს ხვდა, მან კი თავის ნაცვლად აქ ანდრია მოციქული, მოგვიანებით კი წმინდა ნინო გამოგზავნა.

ამიტომაა საქართველოში ღვთისმშობლის ამდენი ტაძარი და მარიამობას ისინი სავსეა. ეს ყველა მარიამის, მარიკოსა და მარის სახელობის დღეცაა.

მარხვა, ღამისთევა და ქორწილები

• მიძინების მარხვა. ორი კვირა, 14-დან 27 აგვისტომდე. მორწმუნეები ხორცს, რძის ნაწარმსა და თევზს არ ჭამენ. ბევრი რესტორანი ამ დროს სამარხვო კერძებს ამატებს, ქართულ სამზარეულოში კი ისინი ისედაც ბევრია: ფხალი, ლობიო, აჯაფსანდალი.
• ღამისთევა. 27-დან 28 აგვისტომდე ღამით ტაძრები მთელი ღამე ღიაა, დილით კი სადღესასწაულო ლიტურგიაა.
• ქორწილები. მარხვის დროს ეკლესია ჯვარს არ წერს, მარიამობა კი ღვთისმშობლის მფარველობის ქვეშ ქორწილისთვის ბედნიერ დღედ ითვლება. ამიტომ აგვისტოს ბოლოს და სექტემბერში რესტორნებსა და დარბაზებში ბევრი ქორწილია.
• სუფრა. წირვის შემდეგ ოჯახები სუფრასთან იკრიბებიან. თუ ქართველებთან სტუმრად ხართ, ყველა მარიამს მიულოცეთ.

მარიამობა თბილისში: მიძინების ტაძრები

თუ ქალაქში რჩებით, მარიამობას აქაც ბევრი რამის ნახვა შეიძლება. ძველი თბილისის ორი მთავარი ტაძარი სწორედ მიძინებას ეძღვნება და 28 აგვისტო მათი საკუთარი დღესასწაულია:

• სიონი — ღვთისმშობლის მიძინების საკათედრო ტაძარი სიონის ქუჩაზე. აქ ინახება წმინდა ნინოს ვაზის ჯვარი, ქართული ეკლესიის მთავარი სიწმინდე.
• მეტეხი — XIII საუკუნის მიძინების ეკლესია მტკვრის თავზე კლდეზე, ვახტანგ გორგასლის ცხენოსანი ქანდაკების გვერდით.
• ანჩისხატი — VI საუკუნის ღვთისმშობლის შობის ბაზილიკა, თბილისის უძველესი შემორჩენილი ეკლესია, სიონიდან ორ წუთში.

სამივე ტაძრის ფეხით შემოვლა რამდენიმე საათში შეიძლება. თბილისის ტაძრების ტური გიდთან ერთად — ₾145-დან.

ვარძია: XII საუკუნის მიძინების ტაძარი

მღვიმეთა ქალაქ ვარძიის მთავარი ტაძარი ღვთისმშობლის მიძინებისადმია მიძღვნილი. იგი კლდეში 1180-იან წლებში, თამარ მეფის დროს გამოკვეთეს. ფრესკებს შორის შემორჩენილია თამარის იშვიათი, სიცოცხლეშივე შესრულებული პორტრეტი მამასთან, გიორგი III-სთან ერთად.

ვარძიაში დღესაც ცხოვრობენ ბერები და მარიამობას აქ სადღესასწაულო ლიტურგია აღესრულება. თავად მღვიმეთა ქალაქი ასობით სენაკს, დარბაზსა და გასასვლელს მოიცავს, რომლებიც მტკვრის თავზე კლდის რამდენიმე იარუსზეა ნაკვეთი. შესვლა ფასიანია, ₾15.

ვარძია თბილისიდან დაახლოებით 225 კმ-ია, ამიტომ მთელი დღის მოგზაურობაა. ვარძიის ექსკურსიაზე გზად რაბათის ციხეშიც შევდივართ; ფასი ₾295-დან.

კიდევ სად წავიდეთ მარიამობას

• გელათი ქუთაისთან — XII საუკუნის მონასტერი, რომლის მთავარი ტაძარი ღვთისმშობლის შობას ეძღვნება. აფსიდაში ცნობილი მოზაიკაა ღვთისმშობლითა და ყრმით.
• გერგეტი ყაზბეგში. აგვისტოს ბოლო მთისთვის საუკეთესო დროა: ქვემოთ თოვლი არ არის, ბილიკები ღიაა, 2170 მ-ზე მდგარი სამების ეკლესია კი მყინვარწვერის ფონზეა. ყაზბეგის ექსკურსია ₾175-დან.
• მცხეთა, თუ მოკლე მოგზაურობა გსურთ: სვეტიცხოველი და ჯვარი თბილისიდან 25 კმ-ში. ექსკურსია ₾98-დან.

რა მუშაობს 28 აგვისტოს

ბევრ სოფელში მთავარი ეკლესია ღვთისმშობელს ეძღვნება და 28 აგვისტოს იქ ხატობაა: წირვა, საერთო სუფრა და სიმღერა.

ღვთისმშობლის სხვა დღესასწაულები

გელათის მონასტერი მთავარ დღესასწაულს 21 სექტემბერს აღნიშნავს — მისი მთავარი ტაძარი ღვთისმშობლის შობას ეძღვნება.

რჩევები აგვისტოს ბოლოს დღესასწაულისთვის

• სიცხე. თბილისში აგვისტოს ბოლოს დღისით შეიძლება +30 °C-ზე მეტი იყოს. ტაძრებისთვის ჩაიცვით მსუბუქი, მაგრამ დახურული ტანსაცმელი: ქალებს კაბა ან შარვალი და თავსაფარი.
• გზები. 27 აგვისტოს საღამოს და 28-ის დილით ბევრი სოფლებსა და მონასტრებში მიემგზავრება. შორეული მოგზაურობა ადრე დაიწყეთ.
• რესტორნები. 28 აგვისტოს საღამოსთვის და მომდევნო შაბათ-კვირისთვის მაგიდა წინასწარ დაჯავშნეთ: დარბაზები ქორწილებით არის დაკავებული.
• ვარძია სიცხეში. კლდეში ნაკვეთი ქალაქი სამხრეთისკენ არის მიმართული და ჩრდილი ცოტაა. წაიღეთ წყალი, ქუდი და კარგი ძირის ფეხსაცმელი: გვირაბებში ციცაბო საფეხურებია. დათვალიერებას 2–3 საათი დაუთმეთ.
• მილოცვა. ამ დღეს ყველა მარიამს, მარიკოს და მაკოს სახელობის დღეს ულოცავენ.

სხვა დღესასწაულები, როცა ტაძრები განსაკუთრებით ცოცხალია — გიორგობა და სვეტიცხოვლობა.

ჩემთვის მარიამობა ზაფხულის საზღვარია. ორკვირიანი მარხვა მთავრდება და საქართველოში ქორწილების სეზონი იწყება. ამ დღეს გირჩევთ იქ წახვიდეთ, სადაც დღესასწაული ნამდვილია და არა ტურისტული, ჩემთვის ეს ვარძიაა: მონასტრის მთავარი ტაძარი მიძინებისადმია მიძღვნილი. გზა გრძელია, სამაგიეროდ ნახავთ მღვიმეების ქალაქსაც და ცოცხალ წირვასაც.

წყაროები

• საქართველოს შრომის კოდექსი, მუხლი 20 — უქმე დღეები (მაცნე)
• საქართველოს საპატრიარქოს ოფიციალური საიტი